Pierwsza świątynia w Gnieźnie była zbudowana pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Pierwszy utwór napisany w języku ojczystym to pieśń „Bogarodzica”. Pełne jednak upowszechnienie i unarodowienie kultu Matki Bożej przypada na epokę Wazów. Zanim jednak król Jan Kazimierz Waza oddał Polskę pod berło Maryi, odczytując w katedrze lwowskiej tekst ślubów napisany przez św. Andrzeja Bobolę, Najświętsza Maryja Panna sama ogłosiła się Królową Polski i mówiła o tym cała ówczesna Europa. Matka Boża w 1608 r. objawiła się włoskiemu jezuicie Julio Mancinellemu. Kiedy Mancinelli zapytał się Maryi, pod jakim wezwaniem chce być czczona? Odpowiedziała mu: „Dlaczego nie nazywasz mnie Królową Polski? Ja to Królestwo bardzo umiłowałam i wielkie rzeczy dla niego zamierzam, ponieważ osobliwą miłością do Mnie płoną jego synowie”. Treść tych objawień rozpowszechnił kanclerz wielki litewski Albrecht Stanisław Radziwiłł, nazywający Maryję Królową Polski Wniebowziętą, a pomagał mu w tym św. Andrzej Bobola – autor ślubów lwowskich.

Oddawanie czci Matce Bożej jako Królowej wiąże się z koronacją Jej wizerunków. Papieże rzymscy w uznaniu tej prawdy często zdobili koronami obrazy Bogurodzicy. Pierwszym wizerunkiem Matki Bożej, koronowanym za zgodą papieską poza granicami Włoch, był obraz Matki Bożej Częstochowskiej 8 września 1717 r.

Królewska godność Maryi

Papież Pius XII (+1958) napisał encyklikę o królewskiej godności Maryi „Ad caeli Reginam” i ogłosił święto Najświętszej Maryi Panny Królowej (dziś 22 sierpnia). W liście tym tak tę prawdę wiary: „Najświętsza Maryja Panna ma się zwać Królową nie tylko dla swego boskiego macierzyństwa, ale i dlatego, że z woli Bożej odegrała wielką rolę w dziele naszego wiecznego zbawienia (…). Jak Chrystus bowiem zna z racji odkupienia nas specjalny tytuł do panowania i królowania nad nami, tak i błogosławiona Maryja z racji szczególnej miary, z jaką współdziałała przy naszym odkupieniu, oddając ochotnie za nas swoją osobę i Jego ofiarując, pragnąc jedynie naszego zbawienia. Maryja [była] z woli Bożej zjednoczona z Jezusem Chrystusem, samymże sprawcą zbawienia, i to w podobny bodaj sposób, jak Ewa z Adamem, sprawcą śmierci, tak, że można określić nasze odkupienie jako dokonane przez pewnego rodzaju «odwrotność», dzięki której rodzaj ludzki zbawia się przez Dziewicę, podobnie jak na śmierć zasłużył przez dziewicę” (Pius XII, „Ad caeli Reginam”, 1954).

Koronacja figurki

Jednym punktów obchodów 1000-lecia Chrztu Polski była koronacja figurki Matki Bożej Bardzkiej 3 lipca 1966 r. Podczas odpustu 15 sierpnia 1959 r. kard. Wyszyński (+1981) nazwał Bardo południowymi wrotami do Polski, przez które weszło do Polski chrześcijaństwo, i gdzie u tych wrót Królowa Polski założyła jedną ze swych stolic. Warto zaznaczyć, że papieska zgoda na koronację bardzkiej została wystawiona już 3 listopada 1948 r. Jednak w wyniku różnych przyczyn przesunięto ją na rok 1966 i włączono do centralnych obchodów Millennium Chrztu Polski. W tamtym czasie myślano, że figurka pochodzi z XII/XIII wieku. Dziś dzięki staraniom ojca kustosza Mirosława Grakowicza CSsR wiemy więcej. Wyniki badań przeprowadzonych przed uroczystościami 50. rocznicy koronacji figurki wskazują, że prawdopodobieństwo datowania materiału, z którego jest wykonana figurka, dotyczą lat 970-1050. Badanie pozwala ustalić datę powstania figurki na rok 1010, plus minus 26 lat. Zatem Bardzka Strażniczka Wiary to najstarsza figurka Matki Bożej w Polsce i jedna z najstarszych w Europie. Dziś w przesunięciu daty koronacji z 1948 na 1966 r. można dostrzec działanie Opatrzności Bożej. Oto w miejscu, które Prymas Tysiąclecia nazwał Porta Fidei (Bramą Wiary) dla Polski, znajduje się sanktuarium Maryi Strażniczki Wiary Świętej, której figurka jest tak stara, jak chrześcijaństwo w Polsce, a została koronowana w Millennium Chrztu naszego narodu.

Bardzkie sanktuarium

Nasze sanktuarium czeka na większe odkrycie nie tylko przez mieszkańców diecezji świdnickiej i metropolii wrocławskiej, ale i całej Polski. O wiarę trzeba nam prosić nieustannie, gdyż jest ona łaską i ciągle jest zagrożona. Z zespolenia Maryi z Chrystusem w dziele odkupienia „wywodzi się Jej władza królewska, na mocy której może Ona szafować skarbami królestwa Boskiego Zbawcy; z tego (...) zjednoczenia z Chrystusem wypływa nieprzebrana skuteczność Jej matczynego pośrednictwa u Syna i Ojca” (Pius XII, „Ad caeli Reginam”). Bardzkie sanktuarium jest szczególnym miejscem, gdzie można dla siebie i swoich bliskich wyprosić łaskę głębokiej wiary przez pośrednictwo Maryi. Korzystajmy z przywileju posiadania tak szczególnego miejsca i wypraszajmy łaskę wiary w Bardzie, gdzie znajduje się jedna ze stolic naszej Królowej, gdzie czuwa Ona nad wiarą narodu polskiego.