Przygotowywaną od wielu miesięcy uroczystość zainaugurowała Msza św. Eucharystii przewodniczył i homilię wygłosił metropolita przemyski abp Adam Szal w koncelebrze z licznie przybyłym duchowieństwem archidiecezji przemyskiej.

Jak zaznaczył organizator i inicjator utworzenia pomnika: „Bezpośrednią motywacją do powstania jego ostatecznej wersji były doniosłe rocznice: 1050-lecie chrztu Polski i 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości”. Zwracając się do licznie przybyłych gości, ks. Surowiec zaznaczył, że „w ostatnich latach jesteśmy świadkami odradzającej się w Polsce pamięci historycznej. Jest to związane z dość powszechną chęcią poznania prawdziwej historii naszej Ojczyzny, ale też z rodzącym się w nas buntem, aby tej historii nie zakłamywano – ani w kraju, ani poza jego granicami”. W pełnym troski o polityczne losy Ojczyzny przemówieniu ks. Surowiec podkreślał: „Dziś już bardzo wielu ludzi zauważa, że za mało wyciągamy wniosków z lekcji historii, za mało przyglądamy się wydarzeniom, które miały miejsce kiedyś i nie pamiętamy o datach i bohaterach. Istnieje niewątpliwie wielka potrzeba, aby uważniej czytać podręczniki do historii, aby budzić ducha poszukiwania prawdy o naszej trudnej przeszłości, niekiedy bardzo trudnej”.

Archiprezbiter Jarosławski stwierdził, że konieczne jest kształtowanie świadomości historycznej, które nie powinno być zadaniem jedynie autorów podręczników czy też nauczycieli i szkół. „Musimy sobie uświadomić, że to jest obowiązek nas wszystkich, w tym rodziców i dziadków – bo ta historia jest nasza i nas dotyczy, to jest nasze życie” – mówił.

Zauważył, że „właśnie z tego poczucia obowiązku wobec Ojczyzny, którą św. Jan Paweł II nazywał«naszą matką», zrodziła się chęć utrwalenia prawdziwej historii naszego narodu w postaci Pomnika Pamięci Narodowej przy Parafii Chrystusa Króla w Jarosławiu. Pomnika z najważniejszymi datami, wydarzeniami i osobami, które pokazują, jak trudne w ciągu dziejów było utrzymanie polskiej tożsamości, kultury, tradycji i wolności”.

Odsłonięcie i poświęcenie pierwszej części pomnika, który ma bardzo bogatą symbolikę nawiązującą zarówno do chwały polskiego oręża, jak i tragicznego momentu rozstrzelania jeńców katyńskich, odbyło się 15 września 2005 r. Natomiast druga część historii pomnika związana jest z katastrofą smoleńską. Upamiętniono 96 ofiar samolotu prezydenckiego z 10 kwietnia 2010 r. Poświęcenie miało miejsce w 2011 r. W latach 2017-2018 Pomnik został rozbudowany o całą historię Polski.

Przytaczając trzyetapową historię powstania Pomnika Pamięci Narodowej, ks. prał. Andrzej Surowiec podkreślił, że „staje się on dziś świadectwem naszej wiary i miłości Ojczyzny oraz przywiązania do tradycyjnych chrześcijańskich wartości”.

W wydarzeniu wzięli udział marszałek Sejmu RP, Marek Kuchciński, przedstawiciel prezydenta RP Andrzeja Dudy, prof. dr hab. Andrzej Waśko. Poseł na Sejm, Anna Schmidt-Rodziewicz, która odczytała listy: premiera Mateusza Morawieckiego i prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego, a także marszałek województwa podkarpackiego Władysław Ortyl z wicemarszałkiem i przedstawiciel wojewody.

Na zaproszenie organizatora odpowiedzieli: gospodarze naszego powiatu i miasta oraz reprezentanci służb mundurowych i przedstawiciele organizacji kombatanckich, społecznych i młodzieżowych, łącznie z nauczycielami i uczniami oraz pocztami sztandarowymi. Swoją obecność zaznaczył również Instytutu Pamięci Narodowej z Warszawy i Rzeszowa oraz PWSTE w Jarosławiu.

Po zakończonej Eucharystii odbyła się oficjalna część uroczystości, którą kontynuowano przed Pomnikiem Pamięci Narodowej. Po wciągnięciu flagi państwowej na maszt i odegraniu hymnu miały miejsce okolicznościowe przemówienia. Ceremonia obejmowała przecięcie biało-czerwonej wstęgi przez zaproszonych gości oraz poświęcenie Pomnika Pamięci Narodowej, którego dokonał abp Adam Szal. Następnie przybyłe delegacje złożyły wiązanki kwiatów, odczytano Apel Poległych i oddano salwę honorową.

Wydarzeniom odsłonięcia i poświęcenia Pomnika Pamięci Narodowej towarzyszyły prelekcje znanych profesorów i koncerty wybitnych polskich artystów.