Autorem publikacji pt. Dzieje parafii pw. św. Doroty w Przyrowie 1369 – 2019 jest ks. Antoni Kaczmarek, emerytowany proboszcz parafii przyrowskiej. W rozmowie z Niedzielą podkreślił, że bardzo zależało mu, aby dzieje parafii zostały dobrze opisane i przekazane następnym pokoleniom.

Obszerny materiał

W przedmowie do książki ks. dr Jacek Kapuściński, dyrektor Archiwum Archidiecezji Częstochowskiej w Częstochowie, zaznaczył, że publikacja ta jest solidną monografią historyczną, dzięki której parafia dołączyła do wąskiego grona placówek kościelnych w archidiecezji posiadających fachowo opisaną przeszłość. Zdaniem ks. Kapuścińskiego, „na uwagę zasługuje szczególnie licznie wykorzystany materiał ilustracyjny, mający formę fotografii, herbów, map, planów, tabel i wykresów. Dopełnienie całości stanowią niezwykle bogate w treść aneksy, w tym wybijająca się edycja wybranych tekstów źródłowych”.

Publikacja składa się z 470 stron i pięciu rozdziałów, w których autor pokazuje początki parafii, jej rozwój terytorialno-personalny oraz infrastrukturę materialną. Ważną część publikacji stanowi rozdział trzeci, w którym autor przybliża dzieje duchowieństwa w parafii przyrowskiej. Ksiądz Kaczmarek przybliża sylwetki proboszczów i administratorów parafii. Autor ukazuje postacie wikariuszy oraz prebendarzy i kapelanów.

Życie liturgiczne

Na całokształt dziejów parafii składają się również życie liturgiczne oraz nauczanie (kaznodziejstwo i katecheza). Dlatego także ten wymiar parafii przyrowskiej znalazł swoje miejsce w monografii. Otóż czwarty rozdział publikacji poświęcony jest życiu religijnemu. Ksiądz Kaczmarek pokazuje, jak w ciągu wieków w przyrowskiej parafii były sprawowane sakramenty, a także jak wyglądały odpusty, misje, rekolekcje i wizytacje biskupie.

W tym rozdziale autor porusza również sprawę kultu maryjnego, nauczania prawd wiary, istnienia i działalności bractw i stowarzyszeń katolickich oraz kwestię powołań kapłańskich i zakonnych w dziejach parafii. Najstarsze dane na temat powołań z parafii przyrowskiej pochodzą z końca XVI wieku. Pierwszym znanym kapłanem był Wawrzyniec Jan z Przyrowa.

Bogactwo duchowe

Jak się okazuje, duży udział w życiu parafialnym miały zakony: bernardyni, dominikanki oraz bractwa przy klasztorze. Na ten temat informacje czytelnicy znajdą w piątym rozdziale książki. „Praca ma wielką wartość dla regionu, dla diecezji i duchowości polskiej, ponieważ przybliża bogactwo życia religijnego, duchowego na przestrzeni 650 lat” – napisał ks. prof. Stanisław Urbański.

Ksiądz Antoni Kaczmarek wiele lat poświęcił opracowaniu dziejów parafii przyrowskiej. Autor gromadził, opracowywał i publikował źródła archiwalne m.in. z XVIII i XIX wieku. To wszystko zrodziło owoc w postaci monografii. Ten wysiłek docenił również śp. abp Stanisław Nowak, który w swoim Słowie do publikacji nazwał ją „poważną, bogatą i mądrą rozprawą historyczną”.

Ostania lokacja

Parafia w Przyrowie istniała od początku XIV wieku. Jej siedziba była usytuowana we wsi Komorów przy drewnianym kościele św. Mikołaja. Gdy miejscowość tę Kazimierz Wielki włączył do powstającego miasta Przyrowa, wówczas świątynią parafialną został kościół św. Doroty. Nadanie praw miejskich Przyrowowi miało miejsce na zamku w pobliskim Olsztynie 15 marca 1369 r. Jest to ostatnia znana z dokumentów lokacja dokonana przez króla Kazimierza Wielkiego. Akt nadania praw miejskich wiązał się z utworzeniem parafii św. Doroty.