Powyższe zdanie nie jest sloganem reklamowym. Zanim odkryto związek zwany dziś witaminą D i włączono go do grupy witamin, zaobserwowano, jak ważne dla zdrowia są procesy zachodzące w skórze pod wpływem słońca. Ponad 200 lat temu polski lekarz i chemik Jędrzej Śniadecki opisał jako pierwszy metodę leczenia krzywicy za pomocą zwiększonej ekspozycji na światło słoneczne. Dalsze badania doprowadziły do stopniowego odkrywania złożonej roli, którą witamina słońca pełni w procesach metabolicznych w organizmie, oraz konsekwencji jej niedoboru.

Wielozadaniowa witamina

Znana jest przede wszystkim rola witaminy D w gospodarce wapniowo-fosforanowej, wiadomo też, że od jej poziomu zależy wchłanianie wapnia, który jest podstawowym materiałem budulcowym tkanki kostnej. Inaczej mówiąc: jeżeli nawet dostarczymy organizmowi w pokarmach dużą ilość wapnia, to bez optymalnego stężenia witaminy D jego wchłanianie będzie zaniżone. Ma to znaczenie m.in. w zapobieganiu krzywicy u dzieci oraz osteoporozie u osób starszych. Z tego powodu przez wiele lat powszechnie stosowanym suplementem w żywieniu dzieci był pozyskiwany z wątroby ryb morskich tran, bogaty m.in. w witaminę D. Obecnie ten niezbyt lubiany, z powodu specyficznego smaku i zapachu, produkt jest często zastępowany witaminą syntetyczną, której suplementacja jest zalecana niemowlętom od pierwszych dni życia. Ważne jest rozróżnienie, że obowiązujące normy dotyczą dzieci urodzonych o czasie; u dzieci, które przyszły na świat przedwcześnie, dawka jest ustalana indywidualnie.

Wiadomo również, że witamina D odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego, obniżeniu ryzyka chorób sercowo-naczyniowych oraz depresji. Ciekawe wyniki przyniosły prace dotyczące wpływu niedoboru witaminy D na rozwój chorób autoimmunologicznych, takich jak m.in. łuszczyca, bielactwo, reumatoidalne zapalenie stawów, choroba Hashimoto. Zauważono też, że witamina D może chronić przed rozwojem cukrzycy i działać przeciwnowotworowo. Chociaż lista „zadań”, które witamina ta ma do spełnienia w naszym organizmie, już teraz jest długa, prowadzone badania wskazują, że w tej dziedzinie nie zostało powiedziane ostatnie słowo.

Jak uzupełnić niedobór

Niedobór witaminy D, która w sposób naturalny jest wytwarzana w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego, w naszym klimacie jest powszechny. Ograniczona liczba dni słonecznych w okresie jesienno-zimowym oraz warunki, w jakich żyjemy, powodują, że suplementacja witaminy D jest zalecana nie tylko dzieciom, ale również osobom dorosłym, zwłaszcza seniorom. Jej dawkowanie zależy m.in. od wieku, ekspozycji na słońce, diety, a także masy ciała – u osób otyłych może być wskazana wyższa dawka. Podstawowe normy znajdziemy w tabelce do pobrania na stronie Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej: ncez.pzh.gov.pl/wit-d-suplementacja .

Ważny jest sposób przyjmowania wybranego przez nas specyfiku, niezależnie od tego, czy ma on status suplementu diety czy wyrobu medycznego. Witaminę D trzeba zażywać codziennie, ale nie na czczo, tylko razem z posiłkiem, najlepiej zawierającym tłuszcze, ponieważ wtedy wchłania się najlepiej. Jeżeli przyjmujemy równocześnie kilka leków, to ze względu na możliwe interakcje stosowanie witaminy D trzeba uzgodnić z lekarzem.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej.