Katedra odzyska blask

Po tym, jak zostały wyremontowane prawie wszystkie staromiejskie kościoły, przyszła także kolej na najważniejszy z nich - bazylikę archikatedralną św. Jana Chrzciciela. Nie będzie to jednak tylko kosmetyczny zabieg odnowienia elewacji, ale gruntowny remont, jakiego nie było od czasów powojennej odbudowy świątyni.
Osuszone i odrestaurowane zostaną podziemia oraz wnętrze katedry, odnowiona będzie elewacja i dzwonnica. Remont obejmie również posadzkę świątyni, kamienne sarkofagi i epitafia. - Do tej pory katedra wśród innych kościołów na Starówce wyglądała jak uboga krewna. Teraz odzyska swój dawany blask i właściwe miejsce na turystycznej mapie Polski - z dumą mówi ks. Bogdan Bartołd, proboszcz parafii katedralnej.

Skarby Kościoła dla turystów

Największą nowością, jaka czeka mieszkańców Warszawy i turystów, jest stworzenie nowego Muzeum Archidiecezji Warszawskiej, które znajdzie się w bezpośrednim sąsiedztwie katedry, po drugiej stronie wąskiej ul. Dziekania. Archidiecezja posiada bardzo bogate zbiory sztuki sakralnej - od średniowiecza do współczesności. W tej chwili są one eksponowane na Solcu, czyli z dala od szlaków turystycznych. - Dlatego też przeniesienie ich na Starówkę sprawi, że te dobra kultury znów ożyją i będą szerzej dostępne dla turystów - podkreśla metropolita warszawski abp Kazimierz Nycz.
Nowa siedziba muzeum znajdzie się w rozbudowanym pałacyku, gdzie obecnie jest m.in. księgarnia. - Nie będziemy naruszać zabytkowych części budynku. Wyburzymy jedynie niektóre ścianki działowe. Na czterech kondygnacjach uzyskamy ponad 1400 m2 powierzchni ekspozycyjnej - tłumaczy architekt Jarek Grzegory, współtwórca koncepcji muzeum. Nowością będzie przeszklony pawilon na podwórzu pałacyku. Dzięki temu uzyskana zostanie przestronna sala, gdzie przy świetle dziennym będzie można eksponować np. wystawy czasowe czy organizować lekcje dla młodzieży. - To będzie coś więcej niż tylko zwykłe muzeum. Marzy mi się, by na Dziekanii powstał ośrodek, który będzie skupiał środowisko naukowców, artystów i twórców sztuki sakralnej. Mam nadzieję, że uda nam się stworzyć tętniące życiem centrum kultury chrześcijańskiej - mówi ks. Bartołd.

Unijne wsparcie

Odnowiona katedra wraz z muzeum będą integralnym kompleksem turystycznym. Z myślą o zwiedzających przewidziano w kościele specjalne ścieżki edukacyjne. Wchodząc do katedry, będziemy najpierw zwiedzać jej bogate wnętrze, by później zejść do podziemi, gdzie są pochowani m.in. książęta mazowieccy, Henryk Sienkiewicz czy Ignacy Paderewski. Po obejrzeniu wszystkich katedralnych skarbów turyści przejdą korytarzami - nad ulicą - do multimedialnego muzeum.
W pierwszym etapie prac konserwatorzy będą musieli zmierzyć się z wilgocią, która jest zmorą katedralnych murów i podziemi. - Powojenna odbudowa wykonana została w pośpiechu, przy ograniczonych środkach technicznych i finansowych. W efekcie świątynia nie ma nawet prawidłowego odprowadzenia wody, która wsiąka w jej mury - podkreśla Marcin Kozarzewski, kierownik zespołu konserwatorów.
Projekt przewiduje też: wymianę instalacji elektrycznych, nowe oświetlenie wydobywające najciekawsze elementy wnętrza, zmianę nagłośniania oraz zastosowanie specjalistycznego ogrzewania. Bazylika archikatedralna również zyska nowy system alarmowy i przeciwpożarowy.
Prace remontowo-budowlane powinny ruszyć latem. Pierwsi zwiedzający pojawią się w muzeum w 2012 r. Wartość projektu opiewa na 20,9 mln zł, z czego dofinansowanie unijne w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-13 wyniesie 17,7 mln zł. - Realizacja tego projektu jest wyrazem szacunku dla miejsc niezwykle istotnych w historii naszego kraju, stolicy Polski i Mazowsza. Przyczyni się także do wzmocnienia oferty turystycznej naszego regionu - uważa Adam Struzik, marszałek województwa mazowieckiego, który wspólnie z abp. Kazimierzem Nyczem podpisał umowę na remont katedry i budowę muzeum.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Urodził się około 349 r. w Antiochii w Syrii (dzisiaj Antakya na południu Turcji), tam też podejmował posługę kapłańską przez około 11 lat, aż do 397 r., gdy został mianowany biskupem Konstantynopola. W stolicy cesarstwa pełnił posługę biskupią do czasu dwóch wygnań, które nastąpiły krótko po sobie - między 403 a 407 r. Dzisiaj ograniczymy się do spojrzenia na lata antiocheńskie Chryzostoma. W młodym wieku stracił ojca i żył z matką Antuzą, która przekazała mu niezwykłą wrażliwość ludzką oraz głęboką wiarę chrześcijańską. Odbył niższe oraz wyższe studia, uwieńczone kursami filozofii oraz retoryki. Jako mistrza miał Libaniusza, poganina, najsłynniejszego retora tego czasu. W jego szkole Jan stał się wielkim mówcą późnej starożytności greckiej. Ochrzczony w 368 r. i przygotowany do życia kościelnego przez biskupa Melecjusza, przez niego też został ustanowiony lektorem w 371 r. Ten fakt oznaczał oficjalne przystąpienie Chryzostoma do kursu eklezjalnego. Uczęszczał w latach 367-372 do swego rodzaju seminarium w Antiochii, razem z grupą młodych. Niektórzy z nich zostali później biskupami, pod kierownictwem słynnego egzegety Diodora z Tarsu, który wprowadzał Jana w egzegezę historyczno-literacką, charakterystyczną dla tradycji antiocheńskiej. Później udał się wraz z eremitami na pobliską górę Sylpio. Przebywał tam przez kolejne dwa lata, przeżyte samotnie w grocie pod przewodnictwem pewnego „starszego”. W tym okresie poświęcił się całkowicie medytacji „praw Chrystusa”, Ewangelii, a zwłaszcza Listów św. Pawła. Gdy zachorował, nie mógł się leczyć sam i musiał powrócić do wspólnoty chrześcijańskiej w Antiochii (por. Palladiusz, „Życie”, 5). Pan - wyjaśnia jego biograf - interweniował przez chorobę we właściwym momencie, aby pozwolić Janowi iść za swoim prawdziwym powołaniem. W rzeczywistości, napisze on sam, postawiony wobec alternatywy wyboru między trudnościami rządzenia Kościołem a spokojem życia monastycznego, tysiąckroć wolałby służbę duszpasterską (por. „O kapłaństwie”, 6, 7), gdyż do tego właśnie Chryzostom czuł się powołany. I tutaj nastąpił decydujący przełom w historii jego powołania: został pasterzem dusz w pełnym wymiarze! Zażyłość ze Słowem Bożym, pielęgnowana podczas lat życia eremickiego, spowodowała dojrzewanie w nim silnej konieczności przepowiadania Ewangelii, dawania innym tego, co sam otrzymał podczas lat medytacji. Ideał misyjny ukierunkował go, płonącą duszę, na troskę pasterską. Między 378 a 379 r. powrócił do miasta. Został diakonem w 381 r., zaś kapłanem - w 386 r.; stał się słynnym mówcą w kościołach swego miasta. Wygłaszał homilie przeciwko arianom, następnie homilie na wspomnienie męczenników antiocheńskich oraz na najważniejsze święta liturgiczne. Mamy tutaj do czynienia z wielkim nauczaniem wiary w Chrystusa, również w świetle Jego świętych. Rok 387 był „rokiem heroicznym” dla Jana, czasem tzw. przewracania posągów. Lud obalił posągi cesarza, na znak protestu przeciwko podwyższeniu podatków. W owych dniach Wielkiego Postu, jak i wielkiej goryczy z powodu ogromnych kar ze strony cesarza, wygłosił on 22 gorące „Homilie o posągach”, ukierunkowane na pokutę i nawrócenie. Potem przyszedł okres spokojnej pracy pasterskiej (387-397). Chryzostom należy do Ojców najbardziej twórczych: dotarło do nas jego 17 traktatów, ponad 700 autentycznych homilii, komentarze do Ewangelii Mateusza i Listów Pawłowych (Listy do Rzymian, Koryntian, Efezjan i Hebrajczyków) oraz 241 listów. Nie uprawiał teologii spekulatywnej, ale przekazywał tradycyjną i pewną naukę Kościoła w czasach sporów teologicznych, spowodowanych przede wszystkim przez arianizm, czyli zaprzeczenie boskości Chrystusa. Jest też ważnym świadkiem rozwoju dogmatycznego, osiągniętego przez Kościół w IV-V wieku. Jego teologia jest wyłącznie duszpasterska, towarzyszy jej nieustanna troska o współbrzmienie między myśleniem wyrażonym słowami a przeżyciem egzystencjalnym. Jest to przewodnia myśl wspaniałych katechez, przez które przygotowywał katechumenów na przyjęcie chrztu. Tuż przed śmiercią napisał, że wartość człowieka leży w „dokładnym poznaniu prawdziwej doktryny oraz w uczciwości życia” („List z wygnania”). Te sprawy, poznanie prawdy i uczciwość życia, muszą iść razem: poznanie musi się przekładać na życie. Każda jego mowa była zawsze ukierunkowana na rozwijanie w wierzących wysiłku umysłowego, autentycznego myślenia, celem zrozumienia i wprowadzenia w praktykę wymagań moralnych i duchowych wiary. Jan Chryzostom troszczył się, aby służyć swoimi pismami integralnemu rozwojowi osoby, w wymiarach fizycznym, intelektualnym i religijnym. Różne fazy wzrostu są porównane do licznych mórz ogromnego oceanu: „Pierwszym z tych mórz jest dzieciństwo” (Homilia 81, 5 o Ewangelii Mateusza). Rzeczywiście, „właśnie w tym pierwszym okresie objawiają się skłonności do wad albo do cnoty”. Dlatego też prawo Boże powinno być już od początku wyciśnięte na duszy, „jak na woskowej tabliczce” (Homilia 3, 1 do Ewangelii Jana): w istocie jest to wiek najważniejszy. Musimy brać pod uwagę, jak ważne jest, aby w tym pierwszym etapie życia człowiek posiadł naprawdę te wielkie ukierunkowania, które dają właściwą perspektywę życiu. Dlatego też Chryzostom zaleca: „Już od najwcześniejszego wieku uzbrajajcie dzieci bronią duchową i uczcie je czynić ręką znak krzyża na czole” (Homilia 12, 7 do Pierwszego Listu do Koryntian). Później przychodzi okres dziecięcy oraz młodość: „Po okresie niemowlęcym przychodzi morze okresu dziecięcego, gdzie wieją gwałtowne wichury (…), rośnie w nas bowiem pożądliwość…” (Homilia 81, 5 do Ewangelii Mateusza). Potem jest narzeczeństwo i małżeństwo: „Po młodości przychodzi wiek dojrzały, związany z obowiązkami rodzinnymi: jest to czas szukania współmałżonka” (tamże). Przypomina on cele małżeństwa, ubogacając je - z odniesieniem do cnoty łagodności - bogatą gamą relacji osobowych. Dobrze przygotowani małżonkowie zagradzają w ten sposób drogę rozwodowi: wszystko dzieje się z radością i można wychowywać dzieci w cnocie. Gdy rodzi się pierwsze dziecko, jest ono „jak most; tych troje staje się jednym ciałem, gdyż dziecko łączy obie części” (Homilia 12, 5 do Listu do Kolosan); tych troje stanowi „jedną rodzinę, mały Kościół” (Homilia 20, 6 do Listu do Efezjan). Przepowiadanie Chryzostoma dokonywało się zazwyczaj podczas liturgii, w „miejscu”, w którym wspólnota buduje się Słowem i Eucharystią. Tutaj zgromadzona wspólnota wyraża jeden Kościół (Homilia 8, 7 do Listu do Rzymian), to samo słowo jest skierowane w każdym miejscu do wszystkich (Homilia 24, 2 do Pierwszego Listu do Koryntian), zaś komunia Eucharystyczna staje się skutecznym znakiem jedności (Homilia 32, 7 do Ewangelii Mateusza). Jego plan duszpasterski był włączony w życie Kościoła, w którym wierni świeccy przez fakt chrztu podejmują zadania kapłańskie, królewskie i prorockie. Do wierzącego laika mówi: „Również ciebie chrzest czyni królem, kapłanem i prorokiem” (Homilia 3, 5 do Drugiego Listu do Koryntian). Stąd też rodzi się fundamentalny obowiązek misyjny, gdyż każdy w jakiejś mierze jest odpowiedzialny za zbawienie innych: „Jest to zasada naszego życia społecznego (…) żeby nie interesować się tylko sobą” (Homilia 9, 2 do Księgi Rodzaju). Wszystko dokonuje się między dwoma biegunami, wielkim Kościołem oraz „małym Kościołem” - rodziną - we wzajemnych relacjach. Jak możecie zauważyć, Drodzy Bracia i Siostry, ta lekcja Chryzostoma o autentycznej obecności chrześcijańskiej wiernych świeckich w rodzinie oraz w społeczności pozostaje również dziś jak najbardziej aktualna. Módlmy się do Pana, aby uczynił nas wrażliwymi na nauczanie tego wielkiego Nauczyciela Wiary.